7 november werd in de Bergkerk het symposium "Wijsheid in de ouderdom?" gehouden

De spreekwoordelijke verbinding tussen wijs en grijs is achterhaald. Maar de verbinding tussen ouder worden en wijsheid kan wellicht ook opgevat worden als een nieuw appèl.
Wijsheid als omvormingskunst: als zelfwording, als beamen van eindigheid en als het beoefenen van generativiteit.

Jan van Baardwijk en René Rosmolen hebben het boek "Zin in de Ouderdom" geschreven, behorend bij het gelijknamige symposium. 

Dit boek is geschreven voor mensen die hun laatste levensfase bewust willen doorléven en daarin zoeken naar zin en betekenis. De toon is meditatief en informatief, praktisch en spiritueel, breed en diep tegelijk. Fotografie, beeldende kunst, film, poëzie, filosofie en theologie – alle mogelijke perspectieven worden benut om het rijkgeschakeerde landschap van de ouderdom in beeld te brengen en tot leven te wekken. Een creatief en inspirerend boek, heel dicht op de rimpelige huid geschreven. – Frits de Lange

En toen kregen we er een levensfase bij. Volgend op ons arbeidzame leven glijden we niet meer moeiteloos het graf in, maar mogen we of moeten we nog een hele tijd verder. Het is een onmogelijk plan om gedurende die jaren ‘alleen maar leuke dingen’ te doen. Ook de meest verstokte golfer, wandelaar, lezer, aquarellist of culinair bevlogene zal bij tijd en wijlen iets anders willen doen dan iets ‘leuks’. Zin in de ouderdom biedt een uitvoerige excursie langs de vragen die een mens bestormen als de arbeidsplicht ophoudt en het ‘golfen’ te weinig blijkt te bieden. – Bert Keizer

De omslagafbeelding verwijst naar de vijgenboom.

29 november 2013: SYMPOSIUM: ‘Ouderdom als STAAN IN HET EINDE’

In dit symposium wilden wij ons bezinnen op het levenseinde. Daarbij denken wij echter niet primair aan het medische, juridische en praktische discours die bij dit thema vaak aan de orde gesteld worden.

Wij wilden het begrip levenseinde verbreden en verbinden met het existentiële gegeven dat mensen vergankelijk zijn en dat wij ons als gevolg daarvan te ver-houden hebben met dood en eindigheid, (zowel die van onszelf als die van anderen). De steeds langer wordende fase van de ouderdom biedt daartoe in onze ogen een kans. Ouderen staan ‘in het einde’ (aldus Andriessen) en in hun bezinning op kwetsbaarheid en eindigheid kunnen zingeving en innerlijke groei een belangrijke rol spelen.

Tegelijk roept dit thema ook vragen op die steeds actueler worden. Welke begrippen zijn gangbaar en bruikbaar met betrekking tot het levenseinde? Hoe wegen wij woorden als autonomie, zelfbeschikking en maakbaarheid? Wat is voltooid leven en waardig sterven?

Is er ook ruimte voor het lijden en het tragische? Welke rol spelen rouw en verlies in de ouderdom? Kunnen wij stervenskunst beschouwen als een vorm van levenskunst?

Dit symposium gaf een aanzet tot visie ontwikkeling. We zijn niet op zoek naar antwoorden, maar we willen woorden bekloppen en vragen onderzoeken. We hopen dat deelnemers gestimuleerd werden tot bezinning op hun eigen positie ten aanzien van dit thema.

Op het symposium kregen vijf sprekers het woord:

  • Prof. dr. Frits de Lange: (Prot. Theologische Universiteit): hoe ziet het speelveld er uit? Weging van de woorden: autonomie, zelfbeschikking en voltooid leven.
  • Ds. Carel ter Linden: leren omgaan met rouw en verlies
  • Dr. Bert Keizer  (TROUW columnist): ervaringen van een SCEN arts 
  • Drs. Gijsbert van Es (NRC redacteur): over ‘Het laatste woord’: de kunst van het leven met de dood
  • Dr. Jean Jacques Suurmond (TROUW columnist): Sterven als laatste daad van overgave